Jacek Kuron

1934 – 2004

Jacek Kuron- urodzony 3 marca 1934 roku we Lwowie. Pseudonimy: Maciej Gajka, Elżbieta Grażyna Borucka. Jego ojciec Henryk zwany ‘Julkiem’ był działaczem PPS-u- Polskiej Partii Socjalistycznej oraz walczył w 1920 roku z Bolszewikami. Już od najmłodszych lat ojciec zapoznawał Jacka z atmosferą panującą w tamtejszych czasach w Polsce. Wychowywany był w duchu sprawiedliwości. Duże znaczenie na przyszłość Jacka miało to, w jaki sposób był wychowywany przez swoich rodziców . W 1952 roku zdał maturę , następnie spełniał swoje marzenie - nauczał młodzież. Związany był przede wszystkim z grupą młodzieży Walterowskiej, niektórzy z nich zostali z nim do konca życia. W 1963 roku Jacek z niewielką grupą przyjaciół m.in. z Karolem Modzelewskim opracowali tzw. „List Otwarty” . W roku 1964 po raz pierwszy zostali aresztowani za tezy jakie zostały postawione właśnie w tym liście. Jednym z wniosków tam zawartych było to, że uznawano robotników za rządzących w kraju, lecz tak nie było. Teorie tam zawarte były tak rewolucyjne, iż w partii zawrzało. Jacek był jednym z niewielu, którzy nie bali się sprzeciwić władzy. Ten przykład odwagi był początkiem kolejnych ruchów rewolucyjnych młodzieży. Nazywani byli „Komandosami”, uczestniczyli oni w zebraniach odbywających się w Uniwersytecie Warszawskim, gdzie zadawali niestosowne pytania.

Właśnie te zebrania doprowadziły w 1967 roku do wyjścia Jacka z więzienia. Nie mógł on potem znaleźć pracy, dlatego też tworzył kryminały oraz pisał w pismach pedagogicznych. Niedługo, w 1968 roku Jacka znowu osadzono w więzieniu, tym razem za tajne organizacje spiskowe. Następnie w marcu 1968 roku doszło do strajków na Uniwersytecie oraz do zwalniania profesorów, którzy byli pochodzenia żydowskiego, na czym Uniwersytet bardzo ucierpiał. Po wyjściu Jacka z więzienia zaczęto tworzyć działalność, która

miała na celu drukowanie literatury polskiej bez cenzury. Z małej grupki ludzi powstawała coraz większa organizacja. Wydawano mnóstwo czasopism i książek. Mimo wszystko Jacek, aby czynnie uczestniczyć w tej działalności musiał być ostrożny, ponieważ władze bardzo interesowały się tym, gdzie chodzi, z kim rozmawia i co robi.

Aby w pewien sposób izolować Jacka, brano go do wojska, ponieważ podlegał on służbie wojskowej. Jednak udało mu się wydawać czasopisma. Rozpoczął się wtedy ogromny ruch wydawniczy kwartalnika ‘Krytyka’. Była to oczywiście podziemna działalność. Wydano miliony różnych czasopism i książek, mimo że działacze byli tropieni przez milicję. Organizacje tworzono również na Zachodzie, których celem było wspomaganie polskiego ruchu. Dostarczane były m.in. kserografy i papiery. Pomoc ta niezwykle przyczyniła się do rozwoju działalności kwartalników i czasopism w Polsce. W 1980 roku doszło do strajków w Stoczni Gdanskiej. Grupa inteligencji po doświadczeniach z 1956 roku, kiedy strajkowali sami robotnicy i po doznaniach z 1968 roku, gdzie strajkowała przede wszystkim młodzież, połączyła swoje siły i razem współdziałała reprezentując całą Polskę.W związku ze strajkiem, do Gdanska przybyli robotnicy oraz tzw. doradcy. Jednym z nich był właśnie Jacek Kuron, dlatego też na wszelki wypadek ówczesne władze zamknęły go w areszcie w czasie obrad. Dzięki tym obradom i prowadzonym strajkom doszło do założenia „Solidarności”, gdzie Jacek Kuron był doradcą Lecha Wałęsy. Intensywna działalność Kuronia w tej organizacji została bardzo szczegółowo opisana w jego dziełach m.in. „Gwiezdny Czas”. Narastała sytuacja krytyczna w Polsce dotycząca braku żywności, co przyczyniło sie do wprowadzenia Stanu Wojennego 13 grudnia 1981 roku przez Generała Wojciecha Jaruzelskiego. Solidarność w tym czasie stawiała bardzo wysokie wymagania, jednym z jej sukcesów były wolne soboty. Jacek Kuron został internowany 13 grudnia 1981, w 1982 r. aresztowany pod zarzutem próby obalenia ustroju, zwolniony w 1984 na mocy amnestii. Milicja chcąc ograniczyć jego działalność polityczną w konspiracji zwalniała Go z aresztu i ponownie zatrzymywała na 48 godzin. Ten typ sytuacji powtarzał się wielokrotnie, był On szykanowany i represjonowany . W jego domu często odbywały się szczegółowe rewizje. Władza robiła wszystko, aby uprzykrzyć życie Jackowi i jego rodzinie. Po zniesieniu Stanu Wojennego opozycja podziemna stawała się coraz bardziej jawna. W późniejszym czasie ruchy Solidarności doprowadziły do obrad Okrągłego Stołu, który był bezkrwawą rewolucją. Jacek Kuron podczas rozmów przygotowawczych do Okrągłego Stołu, był - obok Adama Michnika - osobą, której udział w negocjacjach wykluczały władze PZPR. Ostatecznie jednak, po przełamaniu sprzeciwów, uczestniczył w plenarnych obradach Okrągłego Stołu oraz w zespole do spraw reform politycznych, brał także udział w niektórych spotkaniach w Magdalence. Jest zatem jednym z twórców wynegocjowanego kompromisu. W 2000 roku wraz z drugą żoną Danutą założył Uniwersytet Powszechny im. Jana Józefa Lipskiego w Teremiskach, którego został pierwszym rektorem.

Po długotrwałej, ciężkiej chorobie Jacek Kuron zmarł 17 czerwca 2004 roku. Pogrzeb odbył się 26 czerwca 2004 roku na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie. Został pochowany w Alei Zasłużonych.

Ulubione powiedzenie

„Nie palcie komitetów, zakładajcie własne”

Zostało ono odebrane przez władze jako namawianie do palenia komitetów partyjnych.

NAJWAŻNIEJSZE WYDARZENIA:

1934-03-04

Narodziny Jacka Kuronia.

Narodziny Jacka Kuronia we Lwowie.

1949

Działacz Związku Młodzieży Polskiej.

Jacek Kuron jako działacz Związku Młodzieży Polskiej (ZMP).

1952

Wstąpienie do PZPR.

Od 1952 roku Jacek Kuron pracował jako etatowy instruktor w wydziale harcerskim stołecznego ZMP, wtedy też wstąpił do PZPR.

1953-11

Usunięty z ZMP i PZPR.

Jacek Kuron został przewodniczącym zarządu uczelnianego ZMP na Politechnice Warszawskiej. W listopadzie 1953 usunięto go z tej organizacji, jak i z PZPR za krytykę koncepcji ideowej ZMP

1955

Poznaje Grażynę Borucką (Gajkę).

Jacek Kuron poznaje Grażynę Borucką (Gajkę), przyszłą żonę, w trakcie kolonii letniej dla dzieci z przedmieść Warszawy, którą organizowali tzw. walterowcy (nazwani tak na cześć gen. Karola Świerczewskiego „Waltera”) w Wolinie. Była tam zastępową. Po latach tak Kuron wspominał to pierwsze spotkanie: „Kiedy zaczyna się miłość, to przylatuje anioł, którego nikt nie widzi oprócz tych, co się kochają. Ja czułem tego anioła, ale nie miałem odwagi powiedzieć, że to miłość”

1955

Założył Krąg Walterowski.

Jacek Kuron założył Krąg Walterowski, którego był komendantem do 1961.

1957

Studia na Wydziale Historycznym UW.

Jacek Kuron ukonczył studia na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego.

1957

Pracował w Głównej Kwaterze ZHP.

Jacek Kuron pracował w Głównej Kwaterze ZHP, gdzie pełnił m.in. funkcję kierownika Wydziału Programowego. Funkcję tę pełnił aż do 1964 roku.

1959

Ślub z Grażyną Borucką (Gajką).

Ślub Jacka Kuronia z Grażyną Borucką (Gajką).

1960-03-09

Narodziny syna Macieja.

Narodziny syna Macieja

1964

List otwarty do Partii.

Jacek Kuron wraz z Karolem Modzelewskim był autorem Listu otwartego do Partii, krytykującego biurokratyzację i klasowy charakter reżimu PRL. W jego miejsce proponował „demokrację robotniczą” z takimi rozwiązaniami, jak referendum, gdzie podejmowano by decyzję, jaka część dochodu narodowego miałaby być konsumowana, a jaka przeznaczona na inwestycje. Robotnicy przyjmowaliby w „kolektywny” sposób decyzje dotyczące planu gospodarczego.

1965

Skazany na 3 lata więzienia.

Jacek Kuron za „list otwarty do Partii” został skazany na karę 3 lat pozbawienia wolności.

1967

Wychodzi na wolność.

Jacek Kuron wychodzi na wolność.

1968

Skazany za wydarzenia marcowe.

W związku z wydarzeniami marcowymi, został aresztowany i skazany za organizację strajków studenckich tym razem na karę 3 i pół roku pozbawienia wolności.

1975

Jacek Kuron współorganizował akcję mającą zablokować poprawki do Konstytucji PRL. Należał do sygnatariuszy Listu 59.

1976-09

Sygnatariusz Komitetu Obrony Robotników.

Jacek Kuron był jednym z sygnatariuszy aktu założycielskiego Komitetu Obrony Robotników

1977

W redakcji kwartalnika "Krytyka".

Jacek Kuron wchodził w skład redakcji niezależnego kwartalnika „Krytyka”.

1978

Wykłady Uniwersytetu Latającego.

Jacek Kuron wykładał w ramach Towarzystwa Kursów Naukowych (Uniwersytetu Latającego).

1980-07 - 31.07.1980

Organizował sieć informacji o ruchu strajkowym.

Jacek Kuron organizował sieć informacji o ruchu strajkowym.

1980-09

Doradca NSZZ "Solidarność".

Jacek Kuron był doradcą Międzyzakładowego Komitetu Założycielskiego NSZZ „Solidarność”.

1981-12-14

Internowanie - stan wojenny.

Jacek Kuron po wprowadzeniu stanu wojennego został Internowany

1982

Kolejne aresztowanie.

Jacek Kuron zostaje aresztowany pod zarzutem próby obalenia ustroju.

1982

Umiera żona - Grażyna (Gajka).

Jacek Kuron w czasie więzienia umiera jego pierwsza żona, Grażyna (Gajka).

1984

Zostaje zwolniony na mocy amnestii.

Jacek Kuron zostaje zwolniony na mocy amnestii.

1989 - 30.11.2000

Poseł czterech kadencji.

Jacek Kuron sprawował mandat posła na Sejm czterech kadencji z ramienia Komitetu Obywatelskiego, Unii Demokratycznej i Unii Wolności.

1989 - 30.11.1989

Minister w rządzie Tadeusza Mazowieckiego.

Jacek Kuron był ministrem pracy i polityki socjalnej w rządzie Tadeusza Mazowieckiego.

1989

Udział w rozmowach Okrągłego Stołu.

Jacek Kuron bierze udział w rozmowach Okrągłego Stołu.

1990

Poślubia drugą żonę, Danutę.

Jacek Kuron poślubia swoją drugą żonę, Danutę

1992 - 30.11.1992

Minister w rządzie Hanny Suchockiej.

Jacek Kuron był ministrem pracy i polityki socjalnej w rządzie Hanny Suchockiej.

1995

Kandydował Prezydenta RP.

Jacek Kuron kandydował na urząd Prezydenta RP; zajął 3. miejsce, uzyskując 9,2% głosów.

2000

Założył Uniwersytet Powszechny

Jacek Kuron wraz z drugą żoną Danutą założył Uniwersytet Powszechny im. Jana Józefa Lipskiego w Teremiskach, którego został pierwszym rektorem.

2004-06-18

Śmierć Jacka Kuronia.

Śmierć Jacka Kuronia.

2004-06-27

Pochowany na Cmentarzu Wojskowym w Warszawie

Jacek Kuron zostaje pochowany na Cmentarzu Wojskowym w Warszawie.

Domek letniskowy Andrzeja Kuronia położony w Joncu

DOKUMENTACJA Z WYWIADU